Sat, 05 / 2018 10:21 PM | Tánh Kỳ

Thuở xưa, khi chưa đắc đạo, tâm tánh La-vân (một trong mười đại đệ tử của đức Phật, cũng chính là con của thái tử Tất-đạt-đa) còn mải mê ham chơi, lời nói thiếu chân thật. Một hôm đức Phật gọi La-vân đến và bảo:

– Con hãy đến tinh xá Hiền-đề ở một thời gian, sửa đổi tâm tánh và lời nói của mình, siêng năng tu tập giới luật.

La-vân vâng lời, đảnh lễ đức Phật ra đi.

Suốt chín mươi ngày, La-vân hổ thẹn tự trách, ngày đêm miệt mài tu tập. Đức Phật đến thăm, La-vân vui mừng đảnh lễ, thiết trí giường dây, trải tọa cụ thỉnh đức Phật nghỉ ngơi. Ngồi trên giường dây, đức Phật bảo:

– La-vân, con hãy lấy chậu múc nước rửa chân cho Như Lai.

La-vân vâng lời lấy nước rửa chân cho đức Phật. Rửa xong, đức Phật  hỏi La-vân:

– La-vân, con có thấy nước rửa chân trong chậu không?

– Bạch đức Thế Tôn! Con thấy.

– Con nghĩ xem, nước này có thể uống, hay súc miệng được không?

– Bạch đức Thế Tôn! Nước này không thể uống được. Vì nước này vốn trong sạch, nhưng giờ rửa chân đã dơ nên không thể dùng được.

– La-vân, con cũng như vậy. Tuy con là con của Như Lai, là cháu nội của quốc vương, từ bỏ danh lợi thế gian xuất gia làm sa-môn, nhưng lại không siêng năng sửa đổi tâm tánh và lời nói, trong lòng đầy ắp tham sân si và những điều xấu xa, thì cũng như chậu nước này không thể dùng được nữa.

Đức Phật lại bảo La-vân đổ chậu nước đi, rồi hỏi:

– La-vân, nước rửa chân đã đổ rồi, vậy chiếc chậu này có thể đựng thức ăn được không?

– Bạch đức Thế Tôn! Không được. Vì nó đã được dùng rửa chân thì không còn sạch nữa.

– La-vân, con cũng vậy. Tuy con đã làm sa-môn nhưng lời nói không thành thật, tâm tánh ngang ngược, không siêng năng, mang đủ tiếng xấu, như chiếc chậu rửa chân không thể đựng đồ ăn được nữa.

Khi ấy, đức Phật đưa ngón chân hất chiếc chậu làm nó lăn ra xa, rồi hỏi:

– La-vân, con có thấy tiếc chiếc chậu rửa chân này và sợ nó bị bể không?

– Bạch đức Thế Tôn! Nó là vật rửa chân không mấy giá trị, chỉ hơi tiếc thôi.

– La-vân, con cũng vậy. Tuy con đã xuất gia làm sa-môn, nhưng không sửa đổi hành động của thân và lời nói, thường thốt ra những lời thô lỗ khó nghe, làm tổn thương người khác, khiến cho đại chúng không yêu mến, người trí không tiếc thương; khi chết thần thức luân chuyển trong ba đường, tự sanh tự diệt, khổ đau vô cùng; chư Phật, hiền thánh không thương tiếc, cũng như con nói không tiếc chiếc chậu rửa chân!

Nghe những lời dạy tha thiết của đức Phật, La-vân vừa hổ thẹn vừa sợ hãi.

Đức Phật lại bảo:

– La-vân, con hãy nghe Như Lai kể câu chuyện này.

Thuở xưa, vị quốc vương nọ có một con voi lớn dũng mãnh thiện chiến, có thể đánh bại năm trăm con voi nhỏ. Bấy giờ, vị vua kia xuất quân chinh phạt nước đối nghịch, nên trang bị giáp sắt cho voi, trên lưng có tướng sĩ cưỡi, hai ngọn giáo buộc trên hai ngà, hai thanh kiếm buộc vào hai lỗ tai, bốn lưỡi dao cong buộc dưới bốn chân, và một cây mác sắt buộc vào đuôi của nó. Tổng cộng gồm chín loại binh khí đều sắc bén. Khi ra trận, voi giấu kín vòi không dùng đánh giặc, quản tượng rất vui mừng vì voi biết bảo vệ bản thân. Vì vòi voi là phần thịt mềm, bị tên bắn trúng sẽ chết ngay, cho nên nó không dùng để chiến đấu. Nhưng voi ra trận chiến đấu một hồi lâu lại đưa vòi ra đòi kiếm, người quản tượng không vui. Vì nghĩ con voi hùng mạnh này không tiếc thân mạng, đưa vòi ra đòi gắn kiếm để chiến đấu, vua và quần thần yêu tiếc nó, nên không cho chiến đấu nữa.

– Này La-vân, người phạm chín điều ác, cũng nên giữ gìn lời ăn tiếng nói như con voi kia giữ gìn chiếc vòi không chiến đấu. Voi giữ vòi vì sợ trúng tên chết, con người giữ gìn sửa đổi lời nói vì sợ đau khổ trong ba đường địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh. Người không cẩn thận trong lời nói sẽ phạm mười điều ác, như con voi kia sẽ phơi thân ngoài chiến trận vì đưa vòi ra chiến đấu, không nghĩ đến chuyện bị trúng tên. Con người cũng vậy, phạm hết mười điều ác đâu nghĩ đến khổ đau thống thiết trong ba đường. Nếu thực hành mười điều thiện, tu sửa thân, miệng, ý, không phạm bất cứ điều ác nào, thì sẽ mau đắc đạo, xa hẳn ba đường ác, thoát khỏi khổ sanh tử.

Bấy giờ, đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Ta như voi thiện chiến

Không sợ trúng tên độc

Bằng niềm tin chí thành

Hóa độ người phá giới.

Như voi đã điều phục

Thật xứng cho vua cưỡi

Người điều phục cao quý

Nhờ lòng tin chí thành.

Nghe những lời chỉ dạy đầy yêu thương của đức Phật, La-vân vô cùng cảm động, tự dặn lòng khắc cốt ghi tâm. Từ đó, La-vân siêng năng tu tập, tâm ý nhu hòa, kham nhẫn như đất, vọng tưởng vắng lặng, chứng quả A-la-hán.

(Trích từ kinh Pháp cú thí dụ – TT. Thích Thiện Thuận và ĐĐ. Thích Nguyên Trang dịch)

Bài viết cùng chuyên mục